Grodzisko w gminie Strzelce Opolskie i Kamień Śląski zostały tegorocznymi laureatami konkursu „Piękna Wieś Opolska” w swoich kategoriach. Wszystkich laureatów poznaliśmy podczas dożynek wojewódzkich w Kluczborku.
Konkurs „Piękna Wieś Opolska” to jedno z najważniejszych wydarzeń prezentujących rozwój opolskiej wsi oraz inicjatyw realizowanych przez jej mieszkańców. Tegoroczna, już 28 edycja, przebiegała pod hasłem „Dziedzictwo, tożsamość, wspólnota”. 21 społeczności wiejskich stanęło w szranki w dwóch kategoriach: „Najpiękniejsza Wieś – dziedzictwo i wspólnota” oraz „Miejsce – serce wspólnoty”.
„Najpiękniejsza Wieś – dziedzictwo i wspólnota”
W tej kategorii jurorzy oceniali m.in. organizację społeczności lokalnej i to, jak mieszkańcy włączają się w działania na rzecz całej wsi, różnorodność, kreatywność i zakres tych działań oraz ich wpływ na integrację wiejskiej wspólnoty. Ważny był stosunek mieszkańców do dziedzictwa – zarówno kulturowego, przyrodniczego, historycznego, jak i kulinarnego, a także wzmacnianie międzypokoleniowych więzi w społeczności. Komisja konkursowa najwyżej oceniła Grodzisko z gminy Strzelce Opolskie, podkreślając modelowe połączenie dziedzictwa lokalnego
z aktywnością mieszkańców i silną więzią międzypokoleniową. – Na szczególne zasługują izba tradycji „Śladami przeszłości”, pielęgnowanie śląskich tradycji, działalność licznych organizacji oraz zaangażowanie społeczne skupione m.in. wokół społecznej szkoły uznanie – podkreślali jurorzy. Ważnym miejscem integracji tej miejscowości jest przestrzeń „Łączymy pokolenia”, łącząca funkcje rekreacyjne, edukacyjne i społeczne. Komisja uznała Grodzisko za wzorcowy przykład odnowy wsi opartej na dziedzictwie i obywatelskim zaangażowaniu mieszkańców. Nagrodą dla mieszkańców był czek na 18 000 złotych.
Drugie miejsce zajęły ex aequo, otrzymując po 15 000 złotych, dwie miejscowości. Biedrzychowice z gminy Głogówek wyróżniono przede wszystkim za Farską Stodołę – wyjątkowe wiejskie muzeum i centrum życia społecznego, będące efektem wieloletniego zaangażowania przede wszystkim Róży Zgorzelskiej, mieszkańców i pielęgnowania śląskiego dziedzictwa. Miejsce to pełni funkcję przestrzeni integracji, edukacji i organizacji licznych wydarzeń, przyciągając odwiedzających także spoza regionu. Doceniono również działalność Stowarzyszenia Odnowa Wsi Biedrzychowice, dbałość o historyczną zabudowę oraz murale podkreślające tożsamość miejscowości. Walce doceniono natomiast za umiejętne wykorzystanie przestrzeni publicznych do budowania tożsamości i promocji historii oraz tradycji miejscowości. Charakterystyczne skwery, murale, Izba Tradycji oraz działalność lokalnych organizacji tworzą spójną opowieść o wsi i jej śląskim dziedzictwie.
Trzecie miejsce i 12 000 złotych otrzymały Główczyce z gminy Dobrodzień, które wyróżniono jako modelowy przykład budowania żywotności niewielkiej, peryferyjnie położonej wsi poprzez aktywność mieszkańców i wykorzystanie własnych zasobów. Komisja doceniła międzynarodowy Fire Truck Show, organizowany przez OSP i mieszkańców, przyciągający tysiące osób, który stał się ważnym elementem tożsamości miejscowości. Doceniono także silną więź mieszkańców, rozwój młodzieżowych drużyn pożarniczych oraz wspólne działania na rzecz przestrzeni i miejsc ważnych dla lokalnej społeczności i wyjątkową aktywność wspólnoty.
„Miejsce – serce wspólnoty”
Komisja konkursowa w tej kategorii oceniała sposób, w jaki miejsce wyraża, kształtuje i prezentuje tożsamość społeczności lokalnej oraz jak wpływa na kształtowanie więzi społecznych, oceniała też walory poznawcze miejsca oraz jego oddziaływanie poza granicami lokalnej społeczności. Nie bez znaczenia był też sposób zaprezentowania zaangażowania mieszkańców w tworzenie, utrzymanie i rozwijanie miejsca.
Tutaj pierwsze miejsce i 10 000 zł otrzymał Kamień Śląski z gminy Gogolin za Centrum Integracji Wiejskiej. – To wyjątkowy przykład wieloletniej, konsekwentnej pracy mieszkańców nad stworzeniem prawdziwego „serca wsi”. W ciągu ponad 30 lat powstał rozległy, wielofunkcyjny kompleks sportowy, rekreacyjny i społeczny, obejmujący m.in. zaadaptowane historyczne zabudowania, miejsca spotkań, bazę noclegową i przestrzenie dla organizacji wiejskich. O skali i jakości miejsca świadczy m.in. działalność części noclegowo-konferencyjnej „Alwernia”, która od 2023 r. przyjęła już ok. 5 tys. osób – czytamy w uzasadnieniu werdyktu. Komisja szczególnie doceniła połączenie dziedzictwa, nowoczesnej infrastruktury, aktywności mieszkańców i otwartości na gości z kraju i zagranicy.
Drugie miejsce i 7 000 zł przypadło Centrum Aktywności Kulturalno-Sportowej w Rozmierce z gminy Strzelce Opolskie. Centrum wyróżniono za wysoką jakość i wielofunkcyjność przestrzeni oraz wyjątkowe zaangażowanie mieszkańców w jej tworzenie i wykorzystanie. Kompleks boisk, świetlica i duża wiata są miejscem licznych wydarzeń sportowych, kulturalnych, integracyjnych i rodzinnych, których bogactwem mogłaby się pochwalić profesjonalna instytucja kultury. Komisja doceniła przede wszystkim współpracę lokalnych organizacji, szkoły i mieszkańców, a także ich skuteczność w pozyskiwaniu środków i rozwijaniu miejsca zgodnie ze współczesnymi potrzebami wsi.
Podium z kwotą 5 000 zł zamknęła Chałpka Starzików w Bogacicy z gminy Kluczbork. Została ona doceniona za wyjątkową rolę w zachowaniu i prezentowaniu dziedzictwa codziennego życia dawnej wsi. W niewielkim, kameralnym obiekcie zgromadzono niezwykle bogatą kolekcję dawnych sprzętów, dokumentów, fotografii, strojów i przedmiotów związanych z życiem mieszkańców. Miejsce przyciąga mieszkańców, wycieczki szkolne oraz gości z kraju i zagranicy, budując tożsamość i więź z miejscem oraz inspirując mieszkańców do dalszego ocalania lokalnego dziedzictwa.
