W urzędzie marszałkowskim odbyło się niezwykle emocjonalne spotkanie przedstawicieli izb tradycji. Głównym przedmiotem dyskusji było powołanie sieci „Opolskie Izby Dziedzictwa Wsi”. Taka inicjatywa ma połączyć wszystkie izby w jedną, współpracującą ze sobą wspólnotę.
Podczas zebrania przedstawiono wyniki ankiety przeprowadzonej w ubiegłym roku. Odpowiedziało na nią 39 placówek, które łącznie odwiedza blisko 18 tysięcy osób rocznie. To jasny dowód na to, że lokalna historia naprawdę interesuje mieszkańców i turystów. Izby działają w bardzo różnych miejscach: w starych chałupach, gospodarstwach agroturystycznych, szkołach, domach kultury, parafiach czy przy muzeach regionalnych. Każda z nich ma swój niepowtarzalny charakter. Łączy je jednak dbałość o nasze tradycje oraz bezcenna praca na rzecz wspólnoty. Porządkowanie archiwów, odszukiwanie, a następnie odnawianie zabytkowych przedmiotów, oprowadzanie gości i organizowanie licznych spotkań. To godziny codziennej pracy.
Stanisław Lachnik, opiekun i założyciel Małego Góreckiego Muzeum w Górkach zdradził, jak jego pasja do kolekcjonowania przedmiotów i determinacja pozwoliła stworzyć miejsce, które opowiada o losach i tradycjach mieszkańców naszego regionu. – W swoim muzeum mam praktycznie wszystko, od dawnych ubrań śląskich, po automat do klepania kosy. W zeszłym roku obchodziłem oficjalne 10-lecie działalności, ale samo zbieranie trwa już od wielu lat. Miałem dużo czasu, więc zająłem się zbieraniem, dostałem zezwolenie, aby chodzić po opuszczonych domach ludzi, którzy wyjechali na zachód. Ludzie określali mnie jako ten, który zbiera klamory, ale gdy zorientowali się, że jest to potrzebne, bo mówi o naszej historii, to zaczęto mi w tym pomagać i dostarczać różne przedmioty – mówił.
Dzięki zaangażowaniu pasjonatów izby są żywymi miejscami pamięci, a nie tylko zbiorami eksponatów. Idealnym przykładem jest i Róża Zgorzelska, która tworzy piękno Farskiej Stodoły w Biedrzychowicach. – Działamy oficjalnie od 2009 roku, ale wcześniej mieliśmy małą izbę regionalną. Oglądać można u nas, jak wyglądał kiedyś śląski dom, jakie noszono stroje. Mamy tam porcelanę, róże maszyny, sprzęty gospodarstwa domowego i kuchnię z oryginalnym piecem kaflowym. To tam przeprowadzamy warsztaty kulinarne. Odwiedzają nas liczne wycieczki, w tym goście z innych regionów. To okazja poznania charakteru i kultury Ślązaków. Uważam, że stworzenie tej sieci, która połączy izby, to wspaniały pomysł, byśmy mogli dzielić się wiedzą jak zarządzać taką działalnością – mówiła.
Członek zarządu województwa Robert Węgrzyn podkreślił, że kultura opolskich wsi to niezwykła mozaika tradycji, języków, smaków i obyczajów, które przez pokolenia budowały tożsamość regionu. – Dlatego decydujemy się na stworzenie takiej sieci. To nowy projekt, który pokazuje naszą tożsamość kulturową w bardzo dużym zakresie, dlatego, że te izby czy muzea domowe dotyczą przeróżnych elementów kultury. To się wszystko składa na odbiór naszego województwa jako miejsca niezwykle atrakcyjnego pod względem kulturowym – tłumaczył.
Nowopowstała sieć ma zintegrować i wesprzeć miejsca dokumentujące historię oraz kulturę wsi. Taka wspólnota ma ułatwić wymianę doświadczeń, wzajemne wsparcie, poprawić promocję w social mediach oraz zapewnić pomoc merytoryczną przy realizacji projektów. Członkowie Sieci będą mogli liczyć na: promocję na stronach internetowych i portalach Samorządu Województwa Opolskiego, udział w wydarzeniach, projektach i działaniach promocyjnych, możliwość uczestnictwa w szkoleniach, wizytach studyjnych i projektach edukacyjnych oraz wsparcie merytoryczne i eksperckie.
Na spotkaniu omówiono formularz zgłoszeniowy, cele oraz wymagania dotyczące działań dla izb. Mówiono też o planach na XIX Międzynarodowe Forum Muzeów Domowych, które odbędzie się jeszcze w tym roku. To wyjątkowa okazja, aby pokazać nasze zbiory gościom z Polski i z zagranicy oraz powiększyć grono członków tworzącej się sieci. Justyna Osiecka-Sułek, dyrektor Departamentu Rozwoju Wsi i Rolnictwa zachęcała do wypełniania wniosków. – Nabór ma charakter otwarty i ciągły, zgłoszenia można składać w dowolnym momencie. Warunkiem przystąpienia do sieci jest dostępność tych izb dla odwiedzających – wyjaśniła.
Oceny formalnej wniosków dokonują pracownicy Departamentu Rozwoju Wsi i Rolnictwa, a oceny merytorycznej specjalny Zespół doradczo-opiniodawczy. Ostateczną decyzję o przyjęciu do Sieci podejmuje Zarząd Województwa Opolskiego w formie uchwały.
Sieć „Opolskie Izby Dziedzictwa Wsi” ma stworzyć trwały, uporządkowany system współpracy na rzecz ochrony oraz udostępniania dziedzictwa kulturowego wsi. To ważny krok w stronę wzmocnienia tożsamości regionalnej z poszanowaniem środowiska i tradycyjnych rzemiosł w naszym województwie.
kw
